Op woensdag 29 september 2010 vindt er een Europese vakbondsactie plaats in Brussel. De actie gaat uit van het Europees Verbond van Vakverenigingen, die hiermee protesteren tegen de bezuinigingsmaatregelen van sommige Europese landen. Deze manifestatie moet als een erkende staking worden beschouwd.
Waarom manifesteren de Europese werknemers op woensdag 29 september 2010?
Op woensdag 29 september 2010 vindt er een Europese vakbondsactie plaats in Brussel. De actie gaat uit van het Europees Verbond van Vakverenigingen, die zullen manifesteren tegen de bezuinigingsmaatregelen die sommige Europese landen getroffen hebben. De vakbonden pleiten voor relanceplannen die kwaliteitsvolle jobs opleveren en de economische groei bevorderen.
Impact en deelname van de Belgische vakbonden
Het ABVV, het ACV en het ACLVB hebben aangekondigd dat zij zullen deelnemen aan de Europese vakbondsactie. De drie vakbonden hebben gewaarschuwd dat de manifestatie aanleiding kan geven tot de afwezigheid van werknemers, vakbondsmilitanten en leden in bepaalde bedrijven. Voor deze interprofessionele stakingsdag gebeurde een stakingsaanzegging, zodat ze als een erkende staking dient te worden beschouwd.
Het stakingsrecht: niet grondwettelijk erkend, maar ook niet betwist
Voor deze interprofessionele stakingsdag is een stakingsaanzegging gebeurd. De Europese vakbondsactie moet zodoende als een erkende staking worden beschouwd.
In België wordt het stakingsrecht, dat zijn erkenning vindt in de rechtspraak en internationale verdragen (in het bijzonder het Europees Sociaal Handvest), niet grondwettelijk erkend. Toch wordt het stakingsrecht in de praktijk niet betwist, ook niet door de wetgever.
Dit betekent dat alle werknemers het recht hebben om te staken en dat recht niet in vraag mag worden gesteld. Een werkgever kan zich dan ook niet verzetten tegen de afwezigheid van zijn werknemer.
Er zijn wel grenzen aan het stakingsrecht. Bij een staking spelen er immers ook andere rechten, zoals het recht op ondernemingsvrijheid (voor de ondernemers), het recht op arbeid (voor werkwillige werknemers) en het recht op toelevering (voor leveranciers en klanten). Ook de openbare orde en veiligheid kunnen een rol spelen, zeker als er gestaakt wordt op de openbare weg.
Wat met de arbeidsovereenkomst van de staker?
Een werknemer die het werk staakt, en dus geen uitvoering geeft aan zijn arbeidsovereenkomst, begaat omwille van het stakingsrecht geen contractuele wanprestatie. Staken is wel een wettelijke grond tot schorsing van de arbeidsovereenkomst én de verplichtingen die uit deze arbeidsovereenkomst voortvloeien. Dit betekent dus dat de arbeidsovereenkomst niet eindigt, maar de uitvoering ervan tijdelijk wordt geschorst.
Wat is het loon van de staker?
Als algemene regel geldt dat een stakende werknemer geen prestaties levert, en dus geen recht heeft op loon.
Toch moeten enkele bijzondere situaties worden vermeld.
De staker is lid van een vakbond (gesyndiceerd) en lijdt loonverlies
Hij ontvangt van zijn vakbond bij deze erkende staking een stakingsvergoeding (25 euro per dag). Een dag vakantie opnemen om het loonverlies voor deze stakingsdag op te vangen is steeds een mogelijkheid.
De staker is geen lid van een overlegorgaan en geen lid van een vakbond
Hij ontvangt geen loon en ook geen stakingsvergoeding. Een dag vakantie opnemen om het loonverlies voor deze stakingsdag op te vangen is steeds een mogelijkheid.
Wat als een werkwillige werknemer door de staking niet, of te laat, op het werk komt?
Het is mogelijk dat werknemers, die niet aan de stakingsacties deelnemen, omwille van deze manifestatie toch te laat, of helemaal niet, op het werk verschijnen. Omdat deze stakingsdag in verschillende media tijdig wordt aangekondigd, en dus te voorzien is, worden deze medewerkers geacht voldoende tijd te hebben om de nodige schikkingen te treffen (bv. carpooling, privévervoer,…). De manifestatie zal dus niet worden beschouwd als een onvoorziene omstandigheid waardoor werknemers, onafhankelijk van hun wil, niet op hun werk kunnen verschijnen. Afwezige werknemers hebben dus geen recht op gewaarborgd loon voor de uren of de dag die ze niet presteren.