Na jaren van voorbereidend werk (de eerste aanzet dateert van 1999!) is het Sociaal Strafwetboek eindelijk een feit. Het gaat om één volledig nieuw wetboek voor het sociaal strafrecht.
De nood hieraan was pertinent: het sociaal strafrecht was onleesbaar, onsamenhangend en inefficiënt. Het betrof een amalgaam van bepalingen, verspreid over diverse wetten en (algemeen verbindend verklaarde) collectieve arbeidsovereenkomsten.
Het Sociaal Strafwetboek komt aan deze tekortkomingen tegemoet: het bevat een exhaustieve inventaris van alle overtredingen die tot een straf of een administratieve geldboete aanleiding kunnen geven. In de toekomst worden enkel die gedragingen strafbaar gesteld, bedoeld in het Sociaal Strafwetboek. De vroegere strafbepalingen worden opgeheven en vervangen door het Sociaal Strafwetboek dat voortaan de enige wetgeving wordt die voor deze materie van toepassing is.
Het Sociaal Strafwetboek voert ondermeer de volgende nieuwigheden in:
-
De rechten van verdediging tijdens de fase van toezicht en controle worden beter omschreven. Zo worden beroepsprocedures tegen maatregelen opgelegd door sociaal inspecteurs voorzien. De bepalingen van de Wet Franchimont worden toepasselijk op het verhoor door de sociaal inspecteur. Het visitatiebevel zal niet langer door de politierechter worden afgeleverd, maar wel door de onderzoeksrechter.
-
De bevoegdheden van de sociaal inspecteurs worden uitgebreid. Hierdoor kunnen zij een actievere rol in de zoektocht naar informatiedragers opnemen.
-
Het systeem van administratieve geldboeten wordt veralgemeend, ongeacht de ernst van het sociaalrechtelijk misdrijf. Lichte inbreuken worden "gedepenaliseerd": d.w.z. dat ze nog enkel met een administratieve geldboete bestraft worden. Ook wordt de procedure betreffende de "administratieve" vervolging gereglementeerd.
-
Er worden vier sanctieniveaus voorzien, waarbij elke overtreding gesanctioneerd wordt met één van deze sancties afhankelijk van hun graad van ernst:
-
sanctie van niveau 1: een administratieve geldboete van 10 tot 100 euro (overtreding van verplichtingen van eerder administratieve aard, bijvoorbeeld de aangifte bij de RVA van gegevens van tijdskrediet)
-
sanctie van niveau 2: hetzij een strafrechtelijke geldboete van 50 tot 500 euro, hetzij een administratieve geldboete van 25 tot 250 euro (bijvoorbeeld arbeidsduur, nachtarbeid)
-
sanctie van niveau 3: hetzij een strafrechtelijke geldboete van 100 tot 1000 euro, hetzij een administratieve geldboete van 50 tot 500 euro (bijvoorbeeld uitlenen van personeel, sociale balans, arbeidsongevallenverzekering)
-
sanctie van niveau 4: hetzij een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar en een strafrechtelijke geldboete van 600 tot 6000 euro of één van die straffen alleen, hetzij een administratieve geldboete van 300 tot 3000 euro (bijvoorbeeld dimona, deeltijdse arbeid, tewerkstelling buitenlandse werknemers zonder verblijfsvergunning).
-
De vermenigvuldiging van de boetes met zogenaamde "opdeciemen" wordt veralgemeend en geüniformiseerd.
-
Er worden nieuwe straffen ingevoerd, zo bijvoorbeeld de sluiting van de onderneming, het verbod van uitvoering van een activiteit.
-
…
Inwerkingtreding
Het Sociaal Strafwetboek treedt in werking op een nog door de Koning te bepalen datum, maar uiterlijk 1 juli op 2011.
Uitzondering: de nieuwe sanctionering (sanctie van niveau 1) van inbreuken op algemeen verbindend verklaarde collectieve arbeidsovereenkomsten die niet reeds door een ander artikel van het Sociaal Strafwetboek worden gesanctioneerd, treedt in werking 2 jaar na de inwerkingtreding van het Sociaal Strafwetboek.
Gevolgen voor de werkgever
Door de invoering van het Sociaal Strafwetboek worden sommige inbreuken op bepalingen van het sociaal recht of het socialezekerheidsrecht aanzienlijk zwaarder gesanctioneerd. Een sluiting van onderneming wordt bijvoorbeeld mogelijk. Tevens wordt de toepassing ervan "simpeler" en dus waarschijnlijk ook efficiënter.
Bron: Wet van 2 juni 2010 houdende bepalingen van het sociaal strafrecht - Wet van 6 juni 2010 tot invoering van het Sociaal Strafwetboek.