Op zondag 13 juni trekken we naar de stembus om een nieuw federaal Parlement (Kamer en Senaat) te kiezen. Wat moet u doen als uw werknemers als gevolg van de stembusgang enkele uren of zelfs de ganse dag niet kunnen komen werken? SD Worx wil u met dit artikel graag een antwoord geven op deze vraag.
Op zondag 13 juni staan er verkiezingen op het programma. In België geldt een stemplicht, waardoor iedere volwassene verplicht is om op die dag zijn stem te gaan uitbrengen. Mensen die op zondag werken, kunnen dus problemen hebben om te gaan stemmen of om te zetelen in een stem- of telbureau.
Als werkgever kan u ook hinder ondervinden als sommige van uw werknemers op zondag niet aanwezig kunnen zijn in het bedrijf.
Om u als werkgever op dergelijke situaties voor te bereiden, zet SD Worx de verschillende mogelijke scenario’s op een rijtje.
Stemplicht
Als een werknemer moet werken op de dag van de verkiezingen, beschikt hij over de volgende mogelijkheden:
A) Zelf gaan stemmen
De werknemer spreekt op voorhand met zijn werkgever af wat hij zal doen. Ofwel neemt hij een ganse dag verlof ofwel krijgt hij voor een korte periode toegestane afwezigheid om zijn stem te gaan uitbrengen.
B) Stemmen bij volmacht
Een werknemer kan stemmen per volmacht op voorwaarde dat zijn werkgever via een attest bevestigt dat de aanwezigheid op het werk vereist is. De werknemer kan dan een volmacht geven aan elke kiesgerechtigde. Een band van bloed- of aanverwantschap is hierbij niet vereist.
Procedure:
Met het
attest van zijn werkgever kan de werknemer bij het gemeentebestuur gratis het officiële volmachtformulier verkrijgen.
Het formulier moet door de volmachtgever en de gemachtigde worden ondertekend.
De gemachtigde overhandigt bij de stemming volgende documenten aan de voorzitter van het stembureau waar de volmachtgever moest stemmen:
- de volmacht
- het werkgeversattest
- zijn identiteitskaart
- de persoonlijke oproepingsbrief (waarop de voorzitter zal vermelden: “heeft bij volmacht gestemd”)
C) Zelf geen stem uitbrengen en ook geen gebruik maken van het stemmen bij volmacht
Dit is slechts mogelijk op voorwaarde dat de werkgever via een
attest bevestigt dat de aanwezigheid van de werknemer op het werk vereist is.
Wat met het loon?
De werknemer kan in geen enkele situatie recht hebben op loon voor de tijd waarop hij zijn stem gaat uitbrengen. Als hij geen mogelijkheid heeft om bij volmacht te stemmen, kan de werknemer in theorie wel een recht op gewaarborgd loon laten gelden voor die periode waarin hij afwezig is van het werk om te gaan stemmen. Maar aangezien een volmacht aan elke kiesgerechtigde kan worden gegeven, is deze situatie quasi onbestaande.
Zetelen in een stem- of telbureau
De werknemer die wordt opgeroepen om als voorzitter, bijzitter of secretaris te zetelen in een stem- of telbureau heeft het recht om afwezig te zijn van het werk.
De volgende bijzitters mogen gedurende de noodzakelijke tijd afwezig zijn onder de vorm van klein verlet. Tijdens die periode hebben zij recht op hun loon.
- bijzitter in een hoofdstembureau of enig stembureau bij de parlementsverkiezingen
- bijzitter in een hoofdbureau voor stemopneming bij de parlementsverkiezingen (max vijf dagen)
Volgende personen genieten niet van dit voordeel. Hun afwezigheid op het werk wordt dus niet vergoed:
- de voorzitter en de secretaris van de stembureaus en de bureaus voor stemopneming
- de bijzitters in de secundaire stembureaus en de secundaire bureaus voor stemopneming
Een werknemer kan vrijgesteld worden van het zetelen in een stem- of telbureau als hij een wettige reden heeft. Dit begrip is niet wettelijk gedefinieerd en zal dus in elk concreet geval beoordeeld worden door de voorzitters van de stembureaus. De bijzitters kunnen steeds gefundeerde beroepsredenen inroepen. Deze moeten wel geattesteerd worden door hun werkgever.