1) Mag ik als bedrijfsleider bijzondere maatregelen nemen om het effect van de grieppandemie te beperken?
Ja. Om het effect van de grieppandemie zo beperkt mogelijk te houden zullen werkgevers bijzondere maatregelen mogen en moeten nemen. Dat is niet alleen een blijk van goed leiderschap, het is ook verplicht door de arbeidsovereenkomsten¬wet en de welzijnswet.
Zo heeft u als werkgever de wettelijke bevoegdheid om het werk naar eigen mening en inzichten te organiseren. De maatregelen die u wil nemen om de continuïteit van het productieproces te waarborgen, vallen onder uw normale werkgeversgezag. Werknemers dienen bevelen en instructies op te volgen. Het kader daarvoor is de uitvoering van de arbeidsovereenkomst, waartoe ook de gezondheidsmaatregelen behoren die u als werkgever treft.
2) Mag ik van mijn medewerkers een gezondheidsattest eisen?
Neen. U mag van uw medewerkers geen doktersattest eisen om te bewijzen dat ze gezond zijn en geen Mexicaanse griep hebben.
In de regel gaat men ervan uit dat werknemers gezond zijn en kunnen werken. Een werknemer die zich niet ziek meldt en zich op het werk aanbiedt, moet u aan het werk zetten. Daartoe wordt u verplicht door de arbeidsovereenkomstenwet.
Vermoedt u dat een van uw werknemers griep heeft, dan zult u dat zelf moeten bewijzen. U kunt de werknemer echter niet verplichten naar de arbeidsgeneesheer te gaan. Ook kunt u de arbeidsgeneesheer niet de opdracht geven een (gedwongen) onderzoek te doen. Het initiatief ligt dus bij de werknemer. Die kan uit eigen beweging een arts opzoeken en zijn arbeidsongeschiktheid bewijzen met een doktersattest
3) Mag ik eisen dat medewerkers een mondmasker dragen?
Ja. U kunt van uw werknemers eisen dat ze een aantal persoonlijke hygiënemaatregelen naleven en beschermingsmiddelen gebruiken. Daar hoort ook het gebruik van bijvoorbeeld mondmaskers bij.
Als u het gebruik van mondmaskers wil invoeren, moet u hiervoor wel de arbeidsgeneesheer en het Comité voor preventie en bescherming op het werk betrekken. U moet het Comité vooraf om advies vragen. Vervolgens kunt u bepalen in welke omstandigheden het masker moet worden gebruikt.
Grond voor deze maatregel is het werkgeversgezag en meer specifiek de plichten en bevoegdheden van werkgevers om het werk in behoorlijke omstandigheden te organiseren, ook op het vlak van veiligheid en gezondheid van werknemers.
4) Mag ik mijn personeel verplichten zich te laten vaccineren?
Neen. De bevoegdheden van een werkgever en zijn gezag stoppen daar waar de fysieke integriteit van de werknemer in het gedrang komt. De fysieke integriteit is een grondrecht, gewaarborgd door de Grondwet.
5) Mag ik zieke medewerkers tijdelijk in een ander lokaal of op een andere werkplek laten werken?
Ja, al is voorzichtigheid hier geboden. Als werkgever mag u de arbeidsvoorwaarden uit de arbeidsovereenkomst niet eenzijdig wijzigen. Hiervoor is het akkoord van de betrokken werknemers vereist. Arbeidsvoorwaarden (op het vlak van arbeidsprocessen of plaats van tewerkstelling) die niet in de arbeidsovereenkomst opgenomen zijn, mag u wel eenzijdig wijzigen. Alleen moeten deze wijzigingen tijdelijk zijn en mogen ze geen grote impact hebben, bijvoorbeeld op de reistijd van uw medewerkers of wat betreft de bereikbaarheid van de werkplek. Vaak kan telewerken van thuis uit al een oplossing bieden.
Voorwaarde is wel dat deze aanpassingen genomen worden in het kader van de pandemie en noodzakelijk zijn om uw medewerkers te beschermen tegen griep. In ieder geval is het aangeraden de preventieadviseur of arbeidsgeneesheer te betrekken bij het vastleggen van deze aanpassingen. Zijn rol is echter adviserend. Uiteindelijk ligt de beslissing bij u als werkgever.
6) Mag ik zieke werknemers naar huis sturen ?
Wanneer vaststaat dat een werknemer ziek of besmet is en daardoor de kans bestaat dat andere werknemers besmet worden, mag u deze medewerker naar huis sturen. Het blijft wel uw opdracht om aan te tonen dat uw medewerker arbeidsongeschikt is. Als de werknemer daar niet spontaan mee instemt, kunt u geen tests opleggen. U moet zich dan baseren op algemene verschijnselen en aanwijzingen, en proberen de werknemer te overtuigen om naar huis te gaan, zodat hij zijn collega’s niet kan besmetten.