1. Regio’s en provincies: West-Vlaanderen tegen de trend in (+1,8%)
Globaal bleef de kmo-tewerkstelling in België in het tweede kwartaal onveranderd. Op regionaal niveau valt vooral het grote verschil tussen Vlaanderen (+0,3%) en Wallonië (-0,6%) op. In Vlaanderen leek het tij te keren vanaf mei. In april was er nog een nulgroei, terwijl in mei een toename met 0,1% en in juni met 0,3% werd vastgesteld. In het Waalse gewest tekende SD Worx een toename met 0,8% in april op, gevolgd door dalingen van 1,1% in mei en 0,3% in juni.

(Klik op de afbeelding om te vergroten)
Op provinciaal niveau was er in het tweede kwartaal sprake van een lichte toename in Antwerpen (+0,1%) en Oost-Vlaanderen (+0,2%). Een sterke groei van de tewerkstelling deed zich voor in West-Vlaanderen (+1,8%). Voor het derde kwartaal op rij gingen er kmo-jobs verloren in Vlaams-Brabant (-0,7%). Na een negatief laatste kwartaal 2008 en nulgroei in het eerste kwartaal van 2009 verdwenen ook in Limburg opnieuw jobs.

(Klik op de afbeelding om te vergroten)
2. Oost- en West-Vlaanderen: groei ondanks negen maanden crisis
Drie crisiskwartalen laten hun sporen na in het Belgische kmo-landschap. In Vlaams-Brabant daalde de structurele tewerkstelling in kmo’s met 1,8%. Ook in de provincies Antwerpen en Limburg is er tussen oktober 2008 en juni 2009 sprake van duidelijk jobverlies. Enkel Oost- en West-Vlaanderen hebben ondanks de crisis nieuwe kmo-jobs gecreëerd.

(Klik op de afbeelding om te vergroten)
3. Toename tewerkstelling in Q2 vooral in kleinste kmo’s
Bij een indeling naar grootte, valt vooral de stijging van de tewerkstelling in de kleinste kmo’s (< 20 werknemers) op. In België bedraagt die 0,1%, in Vlaanderen 0,5%, in West-Vlaanderen zelfs 2,1%. Ook in Antwerpen (+0,2%) en Oost-Vlaanderen (0,4%) is er sprake van groei in dit segment. In de kmo’s met 20-49 werknemers en 50 tot 99 werknemers verdwijnen er jobs, maar omdat de kleinste kmo’s niet minder dan 89,8% van het Belgische kmo-landschap uitmaken, weegt de groei in dit segment uiteindelijk zwaarder door dan de daling van de tewerkstelling in de andere segmenten.
4. Stijging tewerkstelling in quartaire sector
De stijging in het tweede kwartaal 2009 van 0,3% in Vlaanderen en 1,8% in West-Vlaanderen valt niet eenduidig te verklaren. Algemeen stelde SD Worx vooral in de quartaire sector een stijging van het aantal kmo-jobs vast (zorg, sociaal werk, onderwijs, cultuur, openbare besturen). Daartegenover stond een globale daling in zowel de secundaire als de tertiaire sector. De ronduit sterke groei in West-Vlaanderen lijkt vooral de verdienste van de quartaire sector, waarvan uit cijfers van de RSZ blijkt dat het met voorsprong de grootste sector in
West-Vlaanderen is. De beperktere groei in het Vlaamse Gewest lijkt vooral de resultante van een zeer lichte toename in diverse sectoren, meer dan van een structurele heropleving in belangrijke industriële sectoren of de dienstensector, al lijkt ook hier de toename van jobs in de quartaire sector doorslaggevend.
5. Prognose: meer dan 95% kmo’s positief voor rest van 2009 en eerste kwartaal van 2010
Om te weten hoe kmo-werkgevers het volgende halfjaar tegemoet zien, organiseerde SD Worx medio augustus een telefonische enquête bij 387 kmo’s. De steekproef is representatief voor het Belgische kmo-landschap. Kmo-bedrijfsleiders werd gevraagd naar de evolutie van de tewerkstelling in hun bedrijven voor het vierde kwartaal van 2009 en het eerste kwartaal van 2010.
Drie op de vier (72%) respondenten zien dat de kmo-tewerkstelling in het laatste kwartaal van 2009 gelijk blijft. Een op de vijf (22%) verwacht zelfs een stijging. Voor het eerste kwartaal van 2010 verwacht 81% van de Belgische kmo’s een status quo en denkt nog altijd 14% te kunnen aanwerven. Dat is niet onbelangrijk voor de globale tewerkstelling: kmo’s in België maken 98,8% van de privéondernemingen uit en zijn goed voor meer dan de helft van de tewerkstelling (53%).
Gevraagd naar de reden van een gelijkblijvende tewerkstelling voor 2010 antwoordt 72% van de kmo’s dat ze geen groeiplannen hebben. Veel kmo’s zijn immers geen groeibedrijven en willen ook niet groeien. De rest (28%) van de kmo’s heeft onder druk van de economische crisis een wervingsstop ingevoerd. Regionaal werden opvallende verschillen vastgesteld: in West-Vlaanderen zegt 43% van de kmo’s een wervingsstop vanwege de crisis te hebben ingevoerd. In Vlaams-Brabant is dat 38%. In Limburg slechts 25%. Van de kmo’s in het Waalse Gewest zegt 83% geen groeiplannen te hebben, terwijl 17% een wervingsstop invoerde.
Een belangrijke groei van de tewerkstelling wordt verwacht in Brussel en Vlaams-Brabant. Voor het laatste kwartaal van 2009 verwacht 30% van de Brusselse en 29% van de Vlaams-Brabantse kmo’s een stijging van de tewerkstelling. Voor het eerste kwartaal van 2010 is dat 14% van de Brusselse en 17% van de Vlaams-Brabantse kmo-werkgevers.
SD Worx kmo jobindex
De kmo-jobindex van SD Worx geeft sinds 2005 de evolutie aan van de structurele tewerkstelling in kmo’s. Structurele tewerkstelling houdt in dat tijdelijke tewerkstelling, zoals interim- en studentenjobs, niet in het onderzoek zijn opgenomen. De jobindex is gebaseerd op een steekproef van 16.496 ondernemingen, die samen in totaal 157.670 personen tewerkstellen.
Voor meer informatie kunt u terecht bij:
Johan Van Duyse, SD Worx, tel. 0476/55 28 94, johan.vanduyse@sd.be
SD Worx
SD Worx biedt onder het ‘Proxy’ label specifieke dienstverlening aan kmo’ers aan, ook over het maken van afspraken rond de extralegale voordelen. De Divisie Kmo van SD Worx telt 340 medewerkers. Samen staan ze in voor meer dan 31.000 kmo-werkgevers die in totaal meer dan 220.000 werknemers tewerkstellen. De dienstverlening is, via meer dan 25 kantoren, sterk regionaal uitgebouwd. Elke regionale kmo-ploeg biedt een totaaldienstverlening rond loonberekening, sociale wetgeving en personeelsbeleid, met praktisch advies van een vertrouwenspersoon die de kmo-problematiek door en door kent.