Helft kmo’s beschikt niet over loonbeleid

 (29/04/2009)
  • In 46% van de kmo’s heeft crisis impact op loonbeleid
  • Geen ruimte voor loonsverhogingen in 62% kmo’s
  • Bijna kwart van de kmo’s heeft geen idee van loonkost

Antwerpen, 29 april 2009. Uit een groot onderzoek van SD Worx naar het loonbeleid van Belgische kmo’s blijkt dat bijna de helft van de kmo’s geen loonbeleid heeft. Dat belet niet dat het merendeel duidelijk zicht heeft op zijn loonkost. Kmo’s slagen er ook in die loonkost onder controle te houden. Wel zegt 46% van de kmo’s dat de crisis invloed heeft op zijn loonpolitiek. Grotere kmo’s voelen een duidelijke impact van de crisis  en nemen maatregelen. Ruim 62% van de kmo-bedrijfsleiders zegt bijvoorbeeld dat er dit jaar geen ruimte is voor loonsverhoging bovenop de index- en cao-verhogingen.

 Meer

In de loop van maart 2009 ondervroeg kmo-dienstverlener SD Worx 517 bedrijfsleiders en personeelsverantwoordelijken van kmo’s (< 100 werknemers) over het loonbeleid van hun bedrijf.

‘Loonbeleid is lijm die personeelsbeleid samenhoudt’

Opmerkelijke vaststelling is dat 48% van de kmo’s niet over een uitgewerkt loonbeleid beschikt. Van deze groep vindt 60% een uitgewerkt loonbeleid niet eens wenselijk. Vooral micro-ondernemingen (< 10 werknemers) zijn die mening toegedaan. Een groot deel van de kmo’s zonder loonbeleid hanteert wettelijke barema’s, maar sommige belonen hun medewerkers op basis van inzet, leeftijd of ervaring. Nog andere kmo’s belonen vanuit ‘buikgevoel’, ‘geval per geval’ of ‘à la tête du client’: wie goed werkt, krijgt opslag.

Toch blijkt een uitgewerkt loonbeleid essentieel voor een goed personeelsbeleid. ‘Loonbeleid is de lijm die het hele personeelsbeleid samenhoudt,’ zegt Cindy Rowe, kmo-consultant bij SD Worx. ‘Het zorgt ervoor dat de werkgever zijn bedrijf werkelijk in handen kan houden. Een goed loonbeleid zorgt ervoor dat de werkgever niet te veel betaalt, terwijl hij zijn mensen toch het gevoel geeft dat ze loon naar werken krijgen. Zelfs in kleine ondernemingen is een loonbeleid meer dan verantwoord.’

Garantie voor rechtvaardige beloning

Kmo’s kiezen in de eerste plaats voor een loonbeleid omdat het leidt tot interne rechtmatigheid (26%). Dat wil zeggen dat er in het bedrijf een billijke verhouding moet bestaan tussen de lonen onderling. Loonverschillen moeten functie- en competentieverschillen weerspiegelen. Voor 14% van de kmo’s is beloning de basis voor een goede relatie tussen werkgever en werknemer. Evenveel respondenten vinden een goed loonbeleid een belangrijke motivator voor hun personeel.

Bijna kwart kmo’s heeft geen zicht op loonkost

Een belangrijke reden voor de ontwikkeling van een loonbeleid is voor 20% van de kmo’s de beheersing van de loonkost. Uit het onderzoek van SD Worx blijkt dat 77% van de kmo’s duidelijk zicht heeft op loonkost en loonstijging, maar 23% of bijna een kwart dus niet. Een opmerkelijk hoog percentage omdat loonkost nog altijd een belangrijk deel van de totale kosten uitmaakt. Bij de kleine kmo’s heeft tot één derde van de bedrijven geen idee van de loonkost.

(Klik op de afbeelding om te vergroten)

Bijna tweederde van de kmo’s slaagt erin de loonkost binnen het budget te houden. Gemiddeld 35% werkt evenwel niet met een gebudgetteerd bedrag. In de kleinste kmo’s (<10 wns) is dat zelfs 45% van de bedrijven.

Als een kmo zijn loonkost onder controle houdt, heeft dat in de eerste plaats te maken met het bestaan van een uitgewerkt beleid voor personeelsplanning én met een vastgelegd loonbudget. Andere factoren die impact hebben op de beheersbaarheid van de loonkost zijn strikte tijdsregistratie, loonoptimalisatie, duidelijke afspraken voor overuren en een strikt verzuimbeleid.

Communicatie belangrijkste knelpunt

De meeste kmo’s die een loonbeleid hebben, zijn tevreden over hun huidige loonsysteem. Een kwart vindt het voor verbetering vatbaar. Belangrijkste knelpunt blijkt de communicatie over het loonbeleid te zijn. Die schiet voor de helft van de kmo’s tekort, wat ertoe leidt dat de respondenten zelf het loonbeleid van hun organisatie als niet-transparant ervaren.

Nochtans blijkt een transparant loonbeleid belangrijk voor de tevredenheid van de werknemers. ‘In de praktijk blijkt niet de hoogte van het loon bepalend te zijn voor de tevredenheid van de werknemers,’ zegt Cindy Rowe, ‘maar de samenstelling van het loonpakket, en de mate van transparantie over de wijze van toekenning van het loon. Je hoeft niet te weten hoeveel je collega verdient, als je maar weet op basis waarvan loonpakketten en loonsverhogingen worden toegekend. En daar kunnen kmo's méér doen voor hun werknemers doen dan grote bedrijven.’

Crisis beïnvloedt loonbeleid kmo’s

Ongeveer de helft van de Belgische kmo’s (46%) zegt dat de crisis impact heeft op het loonbeleid. Hoe groter de organisatie, hoe sterker de impact gevoeld wordt.

(Klik op de afbeelding om te vergroten)

Er is voor 62% van de kmo’s dan ook geen ruimte voor loonsverhoging bovenop index- en cao-verhogingen. Uit onderstaande grafiek blijkt dat vooral kleine bedrijven daarvoor geen ruimte blijken te hebben.

(Klik op de afbeelding om te vergroten)

Onder druk van de crisis heeft twee op de tien kmo’s het voorbije jaar ook gesleuteld heeft aan zijn beloningspakket. Daaronder vallen vooral de optimalisatie van het benefitspakket (gsm, bedrijfswagenpark) en het beperken van overuren.

Voor meer informatie kunt u terecht bij:
Dirk van Bastelaere, SD Worx, tel. 03.201.72.05 of 0498.94.69.52, dirk.vanbastelaere@sdworx.be

In de loop van de maand mei organiseert SD Worx zijn jaarlijkse kmo-congressen. Op drie locaties wordt gedebatteerd over loonbeleid, de samenstelling van het loonpakket en loonoptimalisatie in tijden van crisis. Centraal staat het grote SD-Worx onderzoek naar loonbeleid in kmo’s dat in de loop van maart 2009 plaatsvond bij 517 bedrijfsleiders en personeelsverantwoordelijken van kmo’s (<100 wns). Op de congressen wisselen onderzoeksresultaten, praktijkvoorbeelden en getuigenissen elkaar af. De congressen vinden plaats op drie locaties: Roeselare, 5 mei; Brussel, 14 mei en Hasselt, 25 mei.

SD Worx
SD Worx biedt onder het ‘Proxy’ label specifieke dienstverlening aan kmo’ers aan, ook over het maken van afspraken rond de extralegale voordelen. 
De Divisie kmo van SD Worx telt 400 medewerkers.  Samen staan ze in voor 32.000 kmo-werkgevers die meer dan 225.000 werknemers tewerkstellen. De dienstverlening is, via de 26 kantoren, sterk regionaal uitgebouwd. Elke regionale kmo-ploeg biedt een totaaldienstverlening rond loonberekening, sociale wetgeving en personeelsbeleid, met praktisch advies van een vertrouwenspersoon die de kmo-problematiek door en door kent.