Zoals elk jaar onderzocht SD Worx het ziekteverzuim in België. De steekproef voor 2008 bestond uit 481.696 medewerkers uit 14.232 organisaties. In oktober vorig jaar leek het kortstondige verzuim op een nieuw jaarrecord af te stevenen. Door een daling de laatste twee maanden bleef de uiteindelijke stijging ten opzichte van 2007 beperkt tot 0,02%. In 2007 lag het kortstondige verzuim op 2,38%.
(Klik op de afbeelding om te vergroten)
Kortstondig ziekteverzuim bij arbeiders 50% hoger dan bij bedienden
In 2008 was een Belgische werknemer (VTE, voltijds equivalent) gemiddeld 48,5 uur ziek. Vrouwen (56,3 uur) waren gemiddeld meer ziek dan mannen (43,7 uur); arbeiders (62,9 uur) meer dan bedienden (40,7 uur) en deeltijdse medewerkers (57,7) meer dan hun voltijdse collega’s (46,7 uur). Het hoogste ziekteverzuim werd opgetekend bij werknemers die nachtshifts werken: 65 uur.
Ziekteverzuim het hoogst in Wallonië en Limburg
In 2008 waren ook de regionale verschillen opvallend. Het ziekteverzuim was het laagst in het Brusselse gewest (45,7 uur) en het hoogst in Wallonië (52,7 uur). Bij de Vlaamse provincies staat Limburg vooraan. Per VTE werden daar vorig jaar 52 uren ziekte geregistreerd. Dat is vijf uur meer dan bij medewerkers in Vlaams-Brabant.
(Klik op de afbeelding om te vergroten)
Verzuim is een ijsberg
Het verzuimcijfer is een goede indicator voor de algemene conditie van een organisatie. Verzuim is vooral een vorm van gedrag. De mate waarin de medewerker zich gemotiveerd en betrokken voelt, bepaalt zijn gedrag. Voor werkgevers is kortdurend ziekteverzuim de meest storende vorm van verzuim. Het loon van arbeiders en bedienden is namelijk gedurende 30 kalenderdagen gewaarborgd en maakt zo de belangrijkste kost uit van het ziekteverzuim.
Het ziekteverzuim van een voltijdse medewerker kostte de Belgische werkgever vorig jaar gemiddeld 784,26 euro. In Wallonië was dat 838 euro. In Brussel, waar het verzuim nochtans het laagst was, 826 euro. In Vlaanderen betaalden werkgevers 762 euro per jaar aan hun zieke medewerkers. Dit bedrag omvat louter de loonkost van de niet-gepresteerde uren en gaat dus nog voorbij aan de omvangrijke indirecte kosten zoals productiviteits- en kwaliteitsverlies, vervanging van de zieke werknemer, stijgende werkdruk en motivatieverlies bij collega’s.
Jongeren veel vaker ziek dan ouderen, maar goedkoper
Opvallend is dat het ziekteverzuim bij jongeren tot 34 jaar een stuk hoger ligt dan bij 50-plussers. Het grootst is het verschil tussen de <25-jarigen (52,6 uur) en de 60-plussers (37 uur). Ook bij de 55-59-jarigen ligt het kortstondig verzuim onder het gemiddelde: 47 uur, terwijl de 30-34-jarigen 50 uur laten optekenen.
Vanuit kostenstandpunt bekeken, ziet het plaatje er totaal anders uit.
Medewerkers ouder dan 60 kosten hun werkgever dan 911 euro per jaar. Hun collega’s tussen de 55 en 59 jaar kosten 895 euro. Vergeleken daarmee zijn jongeren een stuk goedkoper: de <25-jarigen, die het
grootste aantal uren kortstondig verzuim laten optekenen, kosten slechts 622 euro. De 25-29-jarigen kosten 695 euro.
(Klik op de afbeelding om te vergroten)
Een rangschikking van de verzuimkost over alle onderzochte categorieën heen geeft het volgende resultaat (vijftien duurste categorieën).
Verzuimkost
Ziektekost in euro / VTE per jaar |
| Categorie |
Kost |
Gemiddeld aantal uren ziekte |
| 1. Werknemer met nachtshift |
963 euro |
65 |
| 2. Werknemer van een organisatie met 500-999 wns |
953 euro |
56,6 |
| 3. Werknemer van een organisatie met 250-499 wns |
925 euro |
53 |
| 4. Werknemer >= 60 jaar |
911 euro |
37 |
| 5. Werknemer 55-59 jaar |
896 euro |
47 |
| 6. Werknemers met >= 20 jaar anciënniteit |
860 euro |
45,7 |
| 7. Vrouwen |
856 euro |
56,3 |
| 8. Werknemers van een organisatie met 100-249 wns |
855 euro |
50 |
| 9. Werknemers 50-54 jaar |
854 euro |
48,9 |
| 10. Wallonië |
838 euro |
52,7 |
| 11. Arbeiders |
834 euro |
62,9 |
| 12. Werknemers met 5-9 jaar anciënniteit |
832 euro |
49,7 |
| 13. Vlaams-Brabant |
829 euro |
47,5 |
| 14. Limburg |
826 euro |
52,3 |
| 15. Brussels Hoofdstedelijk Gewest |
826 euro |
45,7 |
Dat Belgische organisaties er ook in 2008 niet in zijn geslaagd het recordverzuim terug te dringen wijst op een verslapte aandacht voor deze problematiek. ‘Het hoge verzuimcijfer wijst andermaal op het belang van een pro-actief en geïntegreerd verzuimbeleid,’ zegt Sabine Vandingenen, HR consultant en verzuimexpert bij SD Worx. ‘Traditioneel zijn stress en een te hoge dan wel te lage werkdruk oorzaken van ziekteverzuim. Ook ontevredenheid speelt een belangrijke rol. Ontevreden medewerkers zijn vaker ziek en laten een groter gemiddeld aantal dagen ziekteverzuim optekenen dan hun tevreden collega’s. Verzuimbeheersing vraagt dan ook een uitgewerkt verzuim- of aanwezigheidsbeleid.'
Uit recent onderzoek van SD Worx bij 344 organisaties bleek in ieder geval dat 43% van de Belgische organisaties in 2009 expliciet aan ziekteverzuim gaat werken. Voor iets meer dan een derde van deze organisaties is dat onder druk van de recessie.
Voor meer informatie kunt u terecht bij:
Dirk Van Bastelaere, SD Worx, tel. 03/201 72 05 of 0489/946952,
dirk.vanbastelaere@sdworx.com
Sabine Vandingenen, SD Worx, tel. 03/201 72 11 of 0476/66 86 79, sabine.vandingenen@sdworx.com
SD Worx
SD Worx is een Europees HR-consultancybedrijf met hoofdzetel in België. De groep biedt een volledige dienstverlening rond het tewerkstellen van personeel met loonberekening en -administratie, opleiding, HR research, sociaaljuridische, fiscale en HR-adviesverlening, gespecialiseerde software voor personeelsdiensten en ondersteuning ter plaatse.
In België telt SD Worx 23 kantoren. SD Worx biedt oplossingen inzake internationale tewerkstelling voor meer dan 20 landen, vanuit eigen kantoren of via kwaliteitsvolle partners. 1.800 medewerkers bedienen bijna 40.000 klanten in de privé en publieke sector. SD Worx verzorgt meer dan 1.100.000 loonberekeningen per maand. De consultancy divisie van de groep telt 400 specialisten en heeft in de verschillende HR-disciplines een dominante positie.
Meer info: www.sdworx.be